Get Adobe Flash player
Reklama

Okienko językowe

Język polityki - polityka w języku

Wszyscy narzekamy na styl wypowiedzi polityków, zwłaszcza tych, cieszących się uwagą mediów.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

„Przed nienawiścią strzeż mnie, Boże…”

Jest niedziela. Walentynki. Święto zakochanych. Na jednym ze znanych polskich portali właśnie opublikowano sondę, co o tymże święcie myślą internauci.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Słowo roku 2015

Nikogo chyba nie zaskoczyło, że w plebiscycie na słowo roku, organizowanym od pięciu lat przez Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Narodowym Centrum Kultury i Fundacją Języka Polskiego, zwyciężył rzeczownik „uchodźca”.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Powiedz mi, jak masz na imię, a powiem ci, ile masz lat…

Teoretycznie o imieniu dziecka decydują rodzice. Do niedawna ich swobodę w tym zakresie w Polsce w zasadniczy sposób ograniczały przepisy i… urzędnicy.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Hejt po polsku

W związku z plagą hejterskich komentarzy pod artykułami i wpisami internetowymi na temat uchodźców, którzy ostatnio zalali Europę, redakcje polskich gazet zdecydowały się na blokadę publikacji jakichkolwiek opinii niepochodzących od nich.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Żegnaj świnko!?

Niedawno polskie media obiegła informacja, iż… nie ma już świnki morskiej. Nie, na szczęście nie wyginęła, jak wiele innych gatunków – ot, po prostu zmieniła tylko swoją nazwę.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

O finisażu słów kilka

A miało być zupełnie o czymś innym… Jednak podczas redagowania materiałów do niniejszego wydania „Monitora”, uwagę moją zwrócił użyty w jednym z tekstów wyraz finisaż. Nie zdradzę, w którym to tekście wystąpił, ale uważni czytelnicy pisma zapewne go odnajdą.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

O pewnej niewiadomej...

Pamiętają państwo lekcje matematyki i równania najpierw z jedną, a potem dwiema i trzema niewiadomymi? I choć pewnie dziś z wiedzy na ten temat nie za dużo zostało – bo przecież  tak jak organy nieużywane ulegają zanikowi, tak i wiedza nieużywana ulega zapomineniu –  to na pewno wszyscy pamiętają do dziś owe trzy niewiadome, czyli x, y, z. Literki jak literki.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Czy należy uprościć polską ortografię?

Jak tylko sięgam pamięcią, ciągle się pojawiały i pojawiają głosy sugerujące, a nawet domagające się uproszczenia polskiej ortografii. Powody?

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Słowo roku 2014

Moda na różne plebiscyty nie mija... Wręcz przeciwnie, tego rodzaju głosowań przybywa. Mamy już coroczne plebiscyty na najlepszego sportowca, kobietę, polityka, grę komputerową, nauczyciela, fryzjera, ratownika, burmistrza, a nawet wikarego oraz proboszcza i wiele, wiele innych. Dlaczego więc nie miałoby być plebiscytu na słowo roku?

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

„Póki Polka żywa, póty kląć będzie…”

Czy rzeczywiście Polki klną? Na pewno klną polscy mężczyźni. I to nie tylko ci z marginesu. Klną artyści, politycy, sportowcy i inni „vipowcy”.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Moda na selfie

Selfies, czyli amatorskie autoportrety, robione zwykle trzymanym w ręku aparatem cyfrowym lub telefonem komórkowym, ew. tabletem, wręcz zalewają nasze konta na portalach społecznościowych.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

W obronie wulgaryzmów

Media doniosły, że Władimir Putin podpisał właśnie ustawę, zakazującą używania  wulgaryzmów w sztuce. Wejdzie ona w życie w Rosji 1 lipca.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

„Na zielonej Ukrainie…”

W ostatnim czasie nazwa naszego wschodniego sąsiada, czyli Ukrainy, jest odmieniana przez wszystkie przypadku.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Polska wojna o gender

Od dłuższego czasu w polskich mediach króluje rzeczownik „gender”, który jak wiele innych leksemów zapożyczony został z języka angielskiego.

 

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Fenomen hipstera

To, że polszczyzna, jak i inne języki, zapożyczała i zapożycza wyrazy z innych systemów językowych nikogo nie dziwi.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Wywołana do tablicy…

W swoim artykule wstępnym do niniejszego numeru „Monitora Polonijnego” jego redaktor naczelna zwraca szczególną uwagę na święto nauczycieli, odwołując się przy tym do metaforycznych sprawdzianów i wywołań do tablicy.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Waga przecinka

Przecinek jest najpopularniejszym obok kropki znakiem interpunkcyjnym, ale i chyba najbardziej kontrowersyjnym.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Kilka słów o nagrodach

W tym numerze „Monitora Polonijnego” sporo o nagrodach, zatem i ja trochę o nich.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Kilka słów o marzannie

Tym razem tematu dostarczył mi stary obyczaj, mający na celu przegnanie zimy, czyli topienie marzanny. Kukłę symbolizującą zimę topi się pierwszego dnia wiosny.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Liczba czy ilość?

Te dwa wyrazy są bardzo często używane wymiennie przez użytkowników języka polskiego, dlatego warto się zastanowić, czy słusznie. Jeśli zajrzymy do słownika, to dowiemy się, że „liczba” w interesującym nas znaczeniu to ‘stan liczebny’, zaś „ilość” to ’wielkość tego, co może być mierzone lub ważone; miara czegoś’ (Uniwersalny słownik języka polskiego, wersja 1.0, PWN SA 2004).

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

We środę czy w środę?

Sprawa dotyczy przyimków, czyli wyrazów nieodmiennych, nie mających w zdaniu samodzielnego znaczenia, wskazujących zwykle na relacje przestrzenne.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

O państwu w państwie

Słowackie państwo właśnie obchodzi okrągły jubileusz. Dzięki temu, iż przed dwudziestu laty politycy podjęli decyzję o podziale Czechosłowacji, to dziś zarówno Czesi jak i Słowacy są państwem w swoim państwie i z tej okazji należą się im gratulacje i życzenia, oby zawsze z nadzieją patrzyli w przyszłość, nie tracili dobrego humoru i nie poddawali się żadnym kryzysom, krótko mówiąc – oby byli szczęśliwi!

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Czy ten pan i pani są w sobie zakochani…

Tak śpiewała Ania Wyszkoni.  Ale niestety,  rozczaruję Państwa – to nie będzie tekst o miłości. Nie ważne, czy „pan i pani są w sobie  zakochani”, ważne, że „pan” i „pani”, bo te rzeczowniki dość często sprawiają problem użytkownikom języka swoją odmianą.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Z ortografią za pan brat

Dyktando to dla jednych powracający koszmar z czasów szkolnych, zaś dla innych ciekawe wyzwanie, traktowane trochę jak dyscyplina sportowa, w której najważniejsza jest rywalizacja.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

O problemach z podmiotem szeregowym

Tematów poruszanych w tej rubryce dostarcza mi codzienna obserwacja języka i własne borykanie się z nim. Tak, proszę Państwa, ja też niekiedy zastanawiam się, jak coś napisać czy powiedzieć.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Jaki czy który?

Od dłuższego już czasu planowałam poruszyć w „Okienku” problem mylenia przez Polaków zaimków „jaki” i „który”.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Przy okazji Euro 2012

Euro 2012 zdominowało wszystko. Świat dookoła zwariował na punkcie futbolu. Przynajmniej ten polski świat!

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Minister w spódnicy, czyli ministra (?)

Przyznam, że nie myślałam, iż tak szybko wrócę do nazw żeńskich, o których pisałam niedawno, bo zaledwie trzy miesiące temu - w styczniowym numerze „Monitora Polonijnego”.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

O ACTA inaczej

ACTA to najpopularniejszy ostatnio akronim, czyli skrótowiec, utworzony od ang. Anti-Counterfeiting Trade Agreement, co na polski można przetłumaczyć jako ‘umowa handlowa dotycząca zwalczania obrotu towarami podrabianymi’.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Gdzie czy dokąd?

Chyba częściej można usłyszeć pytanie „Gdzie idziesz?” niż „Dokąd idziesz?”. Pewien mój znajomy stwierdził nawet, że użycie zaimka przysłownego „gdzie” w takim kontekście jest skandaliczne, po czym dodał, że obu wymienionych zaimków nie rozróżniają tylko ci, którzy – delikatnie mówiąc – są na bakier z językiem polskim. I właśnie ta jego radykalna ocena zjawiska zainspirowała mnie do zajęcia się zagadnieniem.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

O feministkach i parytetkach, ale inaczej…

W kilku poprzednich numerach „Monitora Polonijnego” mogli Państwo przeczytać niezwykle ciekawą  historię polskiego feminizmu, autorstwa Danki Meyzy-Marušiak.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Repetytorium z dat

Nie, nie będę Państwa pytać o to, co i kiedy się wydarzyło, bo sama takiego przepytywania na lekcjach historii nie znosiłam. Zajmę się po prostu w miarę krótkim przypomnieniem zasad, dotyczących zapisu dat, bowiem cały czas sprawia ona Polakom problemy.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Kilka słów o prezydencji

Pierwszego lipca Polska stanęła na czele Rady Unii Europejskiej. Fakt ten został uczczony licznymi imprezami w kraju i za granicą – na Słowacji np. zorganizowano huczne imprezy, w których udział wzięło wielu znanych polskich artystów, a na bratysławskim Rynku Głównym zgromadzona publiczność brawurowo zatańczyła w rytm „Papai”, zaśpiewanej przez Urszulę Dudziak.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Kilka słów o chłopakach

Chłopak to wyraz wieloznaczny. Oznacza nie tylko ‘dziecko płci męskiej’, ale również, a może przede wszystkim ‘młodego mężczyznę; młodzieńca’ (komputerowy „Uniwersalny słownik języka polskiego, wersja 1.0” podaje to znaczenie jako drugie) oraz ‘młodzieńca darzonego sympatią, miłością przez dziewczynę; narzeczonego; adoratora (w stosunku do danej dziewczyny)’.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Problematyczne „Witam”

Czy Państwo też otrzymują listy, które nadawcy rozpoczynają zwrotem powitalnym: „Witam”?  Ja niestety coraz częściej.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Zjeść pączek czy pączka?

W tłusty czwartek, koleżanka spytała mnie, czy owego dnia zjadłam choć jednego tradycyjnego pączka, po czym szybko zamieniła „pączka” na „pączek”, spoglądając na mnie pytająco.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Ortograficzne wyrzuty sumienia

Właśnie pisałam e-mail do redaktor naczelnej „Monitora Polonijnego”, gdy nagle drgnęła mi ręka i… poczułam ortograficzny zamęt i panikę – jak napisać: „chybabym” czy „chyba bym”? Zrobić spację czy nie?

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Ach, te wielkie litery! (2)

W poprzednim numerze starałam się trochę uporządkować zasady pisowni wielką literą, ale nie wiem, czy nie stało się inaczej i za bardzo nie namieszałam Państwu w głowach.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Ach, te wielkie litery! (1)

Polacy uwielbiają wielkie litery. I czasami zastanawiam się, czy stosują je wszędzie dlatego, że nie znają zasad ortografii, czy też może ze względu na swego rodzaju wazeliniarstwo, bowiem użycie wielkich liter, zwłaszcza w wyrazach odnoszących się do osób, wyrażać może szacunek i grzeczność, więc dość często się ich używa, a raczej nadużywa, tak na wszelki wypadek…

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 
Więcej artykułów…