Get Adobe Flash player
Reklama

Polacy na Słowacji

Z Leszna do Bratysławy przez Kalkutę

Słowacja jest ich drugim po Indiach miejscem, gdzie razem zamieszkali. Tu na świat przyszła ich córeczka Tara, a Bratysława stała się ich domem. Dlaczego właśnie tu? Jakie drogi przemierzyła nasza rodaczka z Leszna, by ze swoim mężem Hindusem w obcym na początku dla nich kraju budować wspólne szczęście?

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Przeżyła wojnę, śmierć bliskich, a mimo to zachowała pogodę ducha

Danuta Bártfayová zamiast tornistra nosiła torbę-apteczkę.

Niedawno świętowaliśmy 72. rocznicę zakończenia II wojny światowej, a już niedługo obchodzić będziemy 73. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego.

Oba te wydarzenia odcisnęły głębokie piętno na życiu Danuty Bártfayovej, naszej rodaczki z Warszawy, mieszkającej od wielu lat na Słowacji.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Książkowy świat Jozefa Marušiaka

Jak na miłośnika książek przystało, na miejsce naszego spotkania zaproponował kawiarnię w jednej z nowoczesnych księgarni w centrum Bratysławy.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Magdalena Beňo Frąckowiak: Polskość to atut

Tym razem przedstawiamy przedstawicielkę drugiego polonijnego pokolenia, Magdalenę Beňo Frąckowiak, córkę Tadeusza Frąckowiaka, biznesmena i konsula honorowego RP w Liptowskim Mikulaszu.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Za górami, za lasami, za Malackami…

Za górami, bo na Záhoriu, wśród lasów, w malowniczej okolicy niedaleko Malacek, w miejscu, gdzie kiedyś był zakład drobiarski, znajduje się Wellness Hotel Spark. Prowadzi go nasza rodaczka Krystyna Sečkarová z mężem Petrem. Poznali się na studiach rolniczych w Nitrze i od tego czasu razem kroczą przez życie.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Krystyna Zindlerova: Więcej dawać niż brać

Drobna, elegancka, zawsze uśmiechnięta. Potrafi skupiać wokół siebie ludzi, zaprasza ich do siebie, dzieli się tym, co ma, pomaga… Dusza człowiek.

 

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Lucjan Bogucki - Polak w służbie Słowakom

Pierwszy raz spotkaliśmy się ponad dziesięć lat temu w Lewoczy, jednak do dłuższej rozmowy doszło w sierpniu tego roku w Bratysławie w Karlovej Vsi, gdzie franciszkanie mają swoją siedzibę.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Gabriel Petraš: O polskich inspiracjach

„Trochę tworzę, więc chciałem Pani podarować moją grafikę. Może przyda się do Monitora?” – zwrócił się do mnie kilka miesięcy temu podczas spotkania świątecznego pan Gabriel Petraš, członek Klubu Polskiego, którego nieraz miałam okazję spotkać w Trenczynie.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Alicja Zamišková - Polka w słowackiej dyplomacji

Przez 10 lat pisali do siebie listy. Wakacyjna znajomość stopniowo dojrzewała, aż w końcu Alicja zdecydowała się wyjść za mąż za Słowaka, którego zawsze fascynowała Polska

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Z podziemia do nieba

Gdyby zliczyć godziny, spędzone przez niego w powietrzu, okazałoby się, że pan Tadeusz Walla jako pilot szybowca spędził w nim dwa lata, a w barwach Czechosłowacji cztery razy pobił rekord narodowy! Z kolei za wynalazki konstruktorskie został nagrodzony prestiżową nagrodą Krištáľové krídlo.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

W zgodzie z tym, co w duszy gra

S potykam się z profesorem Janem Bergerem w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych (VŠVU), gdzie zastępuje swoją córkę Xenię Bergerovà, przebywającą na urlopie macierzyńskim. Podczas półtoragodzinnej, serdecznej rozmowy profesor opowiada mi o swoim życiu, które jest historią Polaka, nigdy nie mieszkającego w Polsce.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Kiedyś zbuntowany, dziś zadowolony

To człowiek-autorytet w środowisku polonijnym i nie tylko (reprezentuje Polaków w Radzie Rządu RS d.s. Mniejszości Narodowych), z którego zdaniem się liczą, a który zawsze gotów jest służyć cenną radą. Kiedy go poznałam, odniosłam wrażenie, że to bezkompromisowy twardziel. Jego tubalny głos zdradzał stanowczość. Później przekonałam się, że to osobnik dowcipny, błyskotliwy i wrażliwy. Ryszard Zwiewka, bo o nim mowa, jesienią tego roku obchodził okrągłe urodziny, które stały się pretekstem do rozmowy o ważnych wydarzeniach w jego życiu.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Przeżyć tak wiele i zachować pogodę ducha

Aż trudno uwierzyć, że w tym roku w maju skończy 93 lata. Jest elegancki, rozmowny, pełen energii, nie szczędzi ciepłych słów. Chętnie opowiada o swoich doświadczeniach i przeżyciach, dzieli się informacjami z zakresu historii. Większość swojego życia przeżył na Słowacji, ale, jak podkreśla, zawsze czuł się i czuje Polakiem. Jego misją było i jest dbanie o dobry obraz Polski wśród Słowaków i odwrotnie – Polakom opowiada o Słowacji i uwarunkowaniach historycznych tego kraju. Z panem Antonim Jabłońskim spotykam się w Instytucie Polskim, który odwiedza dość często, by uczestniczyć w organizowanych przez niego imprezach.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Z wiarą pokonać najgorsze

Ewa Sipos – Polka z Żuław wraz z mężem Słowakiem oraz trójką dzieci mieszkają w jednej z podbratysławskich wsi. To szczęśliwa rodzina, pełna optymizmu. Trudne chwile, które przeżyła, jeszcze bardziej ją scaliły, choć inne rodziny po takich doświadczeniach często się rozpadają… Ta przetrwała… silniejsza.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Słowacja drugą ojczyzną

Na co dzień mieszkają w Zakopanem, ale ich drugi dom znajduje się w Veľkej Mani koło Nitry, gdzie spędzają każdą wolną chwilę. Państwo Komorniccy podczas misji dyplomatycznej do tego stopnia pokochali Słowację, że zdecydowali się na inwestycję w tym kraju. „Zakupu domu dokonałem 15 maja 2004 roku na imieniny żony Zofii, 15 dni po wejściu naszych krajów do Unii Europejskiej“ – wyjaśnia Jan Komornicki.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Galopem przez życie

Spotykamy się w Šamorinie, gdzie pół roku temu otworzył ośrodek sportów jeździeckich na terenie wynajmowanym od miasta. Tu jest jego królestwo: stajnie z ponad dwudziestoma końmi, świetlica dla młodych sportowców z przebieralniami, prysznicami i sauną, biuro pełne pucharów, które zdobył jako jeden z najlepszych dżokejów w historii Czechosłowacji, oraz tymi, które zdobyli jego podopieczni. Bronislav Chudyba, bo o nim mowa, od najmłodszych lat zajmuje się końmi. To jego praca, ale i „konik“, jak sam mówi.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Z sercem na dłoni

Na umówione spotkanie przed siedzibą Klubu Polskiego w Dubnicy nad Wagiem przyjeżdża na rowerze i niczym młodzieniec zeskakuje z niego. Kto by przypuszczał, że ten energiczny człowiek 22 maja będzie obchodził swoje 70. urodziny? Zaprasza nas do środka i pokazuje nową „zdobycz“ – regionalny Klub bowiem zyskał od władz miasta nowe pomieszczenia, co bardzo cieszy jego prezesa. Zbigniew Podleśny, bo o nim mowa, żyje sprawami organizacji polonijnej – cieszą go jej sukcesy, martwią niepowodzenia.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Big-beatowe rodzeństwo

Kiedy dowiedziałam się, że zespół „Czerwone Gitary“ wystąpi w Wiedniu, pomyślałam sobie, że może udałoby się zorganizować spotkanie jednego z członków zespołu z jego mieszkającą w Koszycach siostrą?

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Wielkie serca w małym mieszkaniu

W trzypokojowym mieszkaniu w Popradzie wita mnie 9-osobowa rodzina. Pan domu i jego małżonka po kolei przedstawiają mi dzieci, spoglądające na mnie z ogromną ciekawością. Siadamy przy dużym stole, na którym stoi ciasto, upieczone przez panią Marię i jej pociechy. Już wiem, kto ma jakie zdolności, upodobania, kto czym się wyróżnia. Państwo Banasiewiczowie z entuzjazmem opowiadają historię swojego życia – historię Polaka i Słowaczki, których los połączył, by mogli wnieść radość w życie małych, opuszczonych istot.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Z wdzięcznością za dary losu

Choć jej młodość przypadła na okres wojenny i przeżyła wiele ciężkich chwil, nie ma w niej zgorzknienia, wręcz przeciwnie – pani Maria Jabłońska z radością mówi o swoim życiu. Nasza rodaczka po wojnie wraz z mężem zamieszkała na Słowacji. Zanim trafiła do Senca, ścieżki jej życia były kręte i często „pod górkę“.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

W objęciach miłości

Historia miłości, okazanej przygarniętej przez polskie małżeństwo z Zaolzia dziewczynce, o której dowiedziałam się w bliższej rozmowie z Beatrice Kołatkovą podczas jednego ze spotkań polonijnych, wywarła na mnie tak duże wrażenie, że jej bohaterów postanowiłam odwiedzić w Trenczynie, gdzie obecnie mieszkają.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

W trójkącie kultur

Kilka miesięcy temu mój mąż słyszał w Radiu Słowackim rozmowę z redaktorem naczelnym miesięcznika Niemców Karpackich na Słowacji, który jest… Polakiem. Postanowiłam go odnaleźć i przedstawić na łamach „Monitora“. Do spotkania doszło latem w Popradzie. Pan Andrzej Mikołajczyk okazał się bardzo sympatycznym człowiekiem, którego los, podobnie jak wielu z nas, rzucił na Słowację, gdzie mieszka od 20 lat, uczy niemieckiego i redaguje miesięcznik „Karpatenblatt“.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

I kto to mówi?

Ten, kto rano słucha Radia „Express” z pewnością zastanawia się niekiedy, kto przygotowuje ciekawe, humorystyczne polskie minirozmówki, będące urozmaiceniem dla słowackich słuchaczy. Postanowiliśmy dotrzeć do autorki tej audycji – Moniki Zazrivcovej, która, jak sama powiedziała, w 30 procentach czuje się Polką.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Krystyna Figurová: „Postanowiłam, że się nie poddam!“

Kiedy dwa lata temu w Pałacu Zichy miała miejsce prezentacja Polaków mieszkających w Bratysławie, wśród zaproszonych gości była urocza pani profesor śpiewu, której uczennica Marta Hudecová wystąpiła wówczas z minirecitalem polskich pieśni. Owa nauczycielka to Polka, mieszkająca od 1958 roku w Bratysławie, która swoim sopranem koloraturowym zachwycała nie tylko Polaków, ale i Słowaków. Postanowiłam dotrzeć do niej, by przedstawić historię jej życia.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Stanisław Ługowski: W drodze do bezgraniczanej wolności

Pochmurne dla Czechosłowacji lata 80-te w czasach komunizmu. Wiara w Boga tematem niemalże tabu. Kiedy zapadał zmierzch, jechał miejskim autobusem do mieszkania w bratysławskiej Petržalce. Towarzyszyły temu nadzwyczajne środki bezpieczeństwa, dla niego wręcz niezrozumiałe.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

To, co polskie, nie jest im obce

Ambitni, zdolni, wykształceni, autorytety na Słowacji i nie tylko. Na ich wypowiedzi powołują się naukowcy i dziennikarze.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

W kolorach młodości

Nazwisko Berger w słowackim środowisku sztuki jest bardzo dobrze znane zarówno miłośnikom muzyki, jak i sztuk pięknych. Minęło już pół wieku od czasu, kiedy do Bratysławy przybył Polak – Józef Berger. Jego zamiłowanie do sztuki odziedziczyli synowie: Roman Berger – kompozytor i Jan Berger – malarz oraz córka Jana – Xenia. Z najmłodszą artystką z rodu Bergerów udało mi się spotkać i porozmawiać o życiu wśród sztalug.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Polscy lekarze na Słowacji

Tym razem chcemy przybliżyć Państwu pracę naszych rodaków lekarzy.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Pani Hanka z Ośrodka

Anna Schnáblová (18.01.1924 – 20.09.2005)

W Bratysławie mówiono o niej „Pani Hanka z Ośrodka” i każdy wiedział, że chodzi o panią Annę Schnáblovą z Ośrodka Informacji i Kultury Polskiej.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Bajkowy świat

Magiczne miejsce, które każde dziecko chętnie odwiedza, to Teatr Lalek – niezapomniane przeżycia, pierwsze obcowanie ze sztuką. Mało kto podczas przedstawienia zastanawia się, ile trwa przygotowanie widowiska. A proces powstawania lalek? Drewniane kukiełki, żyłki, sznurki, lalki ze smutnym wyrazem twarzy, lalki z uśmiechem… Cały sztab ludzi pracuje nad tym, by widz znalazł się w świecie fantazji. Nad taką grupą ludzi, tworzących przedstawienia w bratysławskim Teatrze Lalek, czuwa Beata Westrych-Zázrívec – Polka z Krosna.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Tydzień tu, tydzień tam

Grupa 14 młodych ludzi. Wszyscy po przejściach. Każdy z bagażem doświadczeń i życiowych zawirowań. Choć młodzi, wiedzą, co to znaczy sięgnąć dna i być uzależnionym. To wieczorne spotkanie grupy terapeutycznej narkomanów w ośrodku resocjalizacyjnym ROAD, n.o. w Tomkach koło Malacek. Pod okiem specjalisty opowiadają o swoich problemach. Darek Gleb służy im pomocą, podpowiada, naprowadza na właściwe ścieżki. Rozumie ich, w życiu przeszedł swoje.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

„Szczęście czy pech? Któż to wie?”

W pewnej wsi chłopu uciekł koń, koledzy ze wsi go bardzo żałowali: „Jakiego ty masz pecha!”. Ów chłop zamyślił się i powiedział: „Pecha czy szczęście? Któż to wie?” Za dwa tygodnie jego koń wrócił ze stadem dzikich koni.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Uśmiechem zetrzeć łzy

Niektóre historie z życia wzięte nadawałyby się na scenariusz filmowy. Perypetie ludzkie o to bardziej zasługują na uwagę, jeśli w obliczu przeciwności losu dana osoba potrafi wyjść z nich z uśmiechem na twarzy. Do takich osób niewątpliwie należy Renata Straková, której życie nie rozpieszczało, ale, jak sama mówi, niczego w życiu nie żałuje. Jest szczęśliwa i nigdy nie zamieniłaby swojej rodziny na inną.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Siła sióstr

Sytuacji, w jakiej znalazły się Ala i Joasia, może pozazdrościć niejedna osoba, która zdecydowała się wyjechać z ojczystego kraju. Ci, którzy wyjeżdżają za granicę, kierując się głosem serca, łączą się z ukochaną osobą, ale pozostawiają swoich bliskich. Sporadyczne spotkania w gronie rodzinnym nie są w stanie zastąpić stałego kontaktu na co dzień, do jakiego jesteśmy przyzwyczajeni, mieszkając w swoim kraju. Siostry Joasia i Ala mają i dobrych mężów, dla których opuściły Polskę, i siebie: obydwie bowiem mieszkają w Nitrze!

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Filmowe życie

Przez rok jego mama żyła w przekonaniu, że syn, który wyjechał z rodzinnego Zaolzia do Pragi, studiuje medycynę. Marzyła o tym, że będzie księdzem, z bólem serca przyjęła wiadomość, że wybrał zawód lekarza. Gdy zdążyła się oswoić z tą myślą, czekała na nią jeszcze jedna niespodzianka: Franek Chmiel będzie „komediantem“!

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 

Jeden z najprzyjemniejszych głosów

Zapukaliśmy, a ściślej mówiąc, zadzwoniliśmy do Uli Zomerskiej - Szabados z Koszyc. Dla tych, którzy słuchają Słowackiego Radia, to jeden z najprzyjemniejszych głosów prowadzący znane i lubiane audycje o muzyce country, muzyce mniejszości narodowych czy program „Superšopa“. Właścicielka tego głosu pracowała w radiu jako redaktor na równych prawach ze słowackimi kolegami.

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com